Ειλεός

Τι είναι ο ειλεός

Ο ειλεός είναι ένας όρος ο οποίος χρησιμοποιείται όταν το έντερο αποφράσσεται από διάφορους λόγους.  Αυτό σημαίνει ότι το έντερο αδυνατεί να προωθήσει το περιεχόμενό του κατά μήκος του εντερικού σωλήνα.

Η απόφραξη μπορεί να αφορά είτε το λεπτό έντερο, το τμήμα δηλαδή του εντέρου που είναι υπεύθυνο για την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών, είτε το παχύ έντερο. Επίσης η απόφραξη του εντέρου μπορεί να είναι είτε πλήρης είτε ατελής.

Τι μπορεί να προκαλέσει τον ειλεό

Οι πιο συχνές αιτίες που μπορεί να οδηγήσουν σε εντερική απόφραξη είναι:

  • Οι προηγούμενες επεμβάσεις στην κοιλιά. Οποιαδήποτε επέμβαση γίνεται στην κοιλιακή χώρα δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη συμφύσεων, δηλαδή δημιουργία συνδέσεων μεταξύ δύο γειτονικών οργάνων. Συνήθως οι συμφύσεις αυτές αφορούν το λεπτό έντερο. Οι συμφύσεις μπορεί να μη δημιουργούν κανένα πρόβλημα στον ασθενή. Μπορεί όμως και αρκετά χρόνια μετά το χειρουργείο να προκαλέσουν μερική ή ολική απόφραξη του εντέρου.
  • Η παρουσία κήλης
  • Η παρουσία όγκου στο έντερο

Πως εξελίσσεται η απόφραξη του εντέρου

Όταν το έντερο αποφράσσεται, είναι αδύνατη η προώθηση του περιεχομένου του κατά μήκος του εντερικού σωλήνα με αποτέλεσμα τη διάταση του τμήματος του εντέρου που προηγείται του σημείου της απόφραξης. Το τοίχωμα του εντέρου γίνεται οιδηματώδες και προκαλείται συμφόρηση των αγγείων του τοιχώματός του. Εάν η απόφραξη δε λυθεί επέρχεται ισχαιμία του τοιχώματος του εντέρου που μπορεί γρήγορα να οδηγήσει σε νέκρωση του πάσχοντος τμήματος.

Ποια είναι τα συμπτώματα του ειλεού

Τα συμπτώματα του ειλεού εξαρτώνται από το σημείο της απόφραξης (λεπτό ή παχύ έντερο) και από το αν η απόφραξη είναι πλήρης ή όχι.

Τα συμπτώματα του ειλεού συνήθως είναι:

  • Κοιλιακό άλγος, συνήθως κολικοειδούς χαρακτήρα
  • Ναυτία και έμετος
  • Αναστολή αποβολής αερίων και κοπράνων

Πως γίνεται η διάγνωση του ειλεού

Τις περισσότερες φορές το ιστορικό και τα συμπτώματα που περιγράφει ο ασθενής σε συνδυασμό με την κλινική εξέταση θέτουν την ισχυρή υποψία του ειλεού. Είναι όμως απαραίτητα και η απεικονιστική επιβεβαίωση. Με τις απεικονιστικές εξετάσεις ο ιατρός προσπαθεί να καθορίσει το ύψος της απόφραξης, το αν αυτή είναι πλήρης ή όχι, αν υπάρχει νέκρωση του εντέρου και πιθανώς να καθορίσει και την αιτία της απόφραξης.

Οι δύο εξετάσεις που συνήθως χρησιμοποιούνται είναι η απλή ακτινογραφία της κοιλιάς, η οποία γρήγορα θα επιβεβαιώσει τη διάγνωση, ενώ στη συνέχεια η αξονική τομογραφία της κοιλίας θα μας δώσει περισσότερες πληροφορίες.

Μπορεί ο ειλεός να αντιμετωπιστεί συντηρητικά

Σε πολλές περιπτώσεις ο ειλεός είναι δυνατό να αντιμετωπιστεί συντηρητικά. Αυτό εξαρτάται από το σημείο της απόφραξης, εάν αυτή είναι ατελής ή τέλεια και από την συνολική κατάσταση του ασθενή. Απαραίτητη προϋπόθεση για προσπάθεια συντηρητικής αντιμετώπισης είναι να μην υπάρχει υποψία στραγγαλισμού ή νέκρωσης του εντέρου.

Κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του ασθενή είναι απαραίτητη η συνεχής κλινική εκτίμηση από τη χειρουργική ομάδα  για την πιθανότητα αποτυχίας της συντηρητικής θεραπείας.

Πότε πρέπει να οδηγηθεί στο χειρουργείο ένας ασθενής με ειλεό

Ασθενείς οι οποίοι δε βελτιώνονται με τα συντηρητικά μέτρα αντιμετώπισης καθώς και ασθενείς με πλήρη εντερική απόφραξη και υποψία ισχαιμίας ή νέκρωσης του εντέρου είναι απαραίτητο να υποβληθούν σε χειρουργείο. Σκοπός του χειρουργείου είναι να εντοπιστεί το σημείο της απόφραξης και να αρθεί το αίτιο που την προκαλεί. Το είδος του χειρουργείου εξαρτάται από την αιτιολογία του ειλεού.

Υπάρχουν δηλαδή περιπτώσεις όπου για να αρθεί το κώλυμα χρειάζεται να αφαιρεθεί και τμήμα εντέρου, ενώ άλλες φορές, όπως στην περίπτωση των συμφύσεων, όπου πολλές φορές η απλή λύση τους είναι αρκετή. Κατά τη διάρκεια της επέμβασης το έντερο ελέγχεται λεπτομερώς για την παρουσία ισχαιμίας ή νέκρωσης. Εάν κάποιο τμήμα του κριθεί μη βιώσιμο είναι απαραίτητο να αφαιρεθεί.

Σε κάποιες περιπτώσεις, συνήθως σε απόφραξη του παχέος εντέρου, και ανάλογα με την κατάστασή του υπάρχει η πιθανότητα να χρειαστεί να γίνει κολοστομία, με σκοπό την αποσυμφόρηση αυτού και την αποφυγή μιας επανένωσής του σε ακατάλληλες συνθήκες.

Λίγα λόγια για τον συντάκτη
Η ιατρός ειδικεύτηκε στη Γενική Χειρουργική στο Νοσοκομείο Διδυμοτείχου και στη συνέχεια στο Νοσοκομείο Αθηνών «Γ.Γεννηματάς». Από το 2015 είναι Eπιμελήτρια Γενική Χειρουργός στο νοσοκομείο Metropolitan, στο τμήμα Χειρουργικής Ογκολογίας και Περιτοναϊκής Κακοήθειας. Τον Οκτώβριο του 2017 ,μετά από διετή παρακολούθηση του Eυρωπαϊκού Σχολείου Περιτοναϊκής Κακοήθειας (European School of Peritoneal Surface Oncology), έλαβε το επίσημο Δίπλωμα της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Χειρουργικής Ογκολογίας για την Αντιμετώπιση της Περιτοναϊκής Κακοήθειας. Είναι υποψήφια διδάκτωρ του πανεπιστημίου Αθηνών με ερευνητικό αντικείμενο την εφαρμογή της υπέρθερμης διεγχειρητικής ενδοπεριτοναϊκής χημειοθεραπείας στον καρκίνο του παγκρέατος. Επίσης κατέχει μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης με τίτλο «Νεοπλασματική νόσος στον άνθρωπο: Σύγχρονη κλινικοπαθολογοανατομική προσέγγιση και έρευνα» με τίτλο διατριβής «Προγονικά κύτταρα παχέος εντέρου και ο ρόλος τους στην καρκινογένεση». Είναι συγγραφέας πλήθους ανακοινώσεων και εργασιών με αντικείμενο την Περιτοναϊκή Κακοήθεια και την Υπέρθερμη Διεγχειρητική Ενδοπεριτοναϊκή Χημειοθεραπεία ενώ έχει πολλές συμμετοχές και ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια. Ο Ιατρός δέχεται ασθενείς κατόπιν ραντεβού στο ιατρείο Αθηνών, Λεωφόρος Κηφισίας 8, Αμπελόκηποι.